"Pomaklar sadece Pomaktır"

Türkiye'de başlatılan demokratik açılım süreciyle birlikte ülkede yaşayan Pomaklar, çok sayıda Pomak kültür dernekleri kurdu. Geçtiğimiz Mayıs ayında söz konusu dernekler, Pomak Dernekleri Federasyonu (PODEF) çatısı altında birleşti. PODEF üyesi dernekler, dilleri, kültürleri ve geçmişleri ile ilgili çalışmalar yürütüp, Balkan ülkelerinde yaşayan diğer Pomaklarla ilişkilerini geliştirme yönünde adımlar attı.
Türkiye'deki Pomakların kültürel ilişkilerini geliştirmek istediği ülkelerden biri de Bulgaristan. Ancak son günlerde Bulgaristan'daki Pomaklar, Türkiye'deki derneklerin kendileri için "Pomak Türkleri" tanımlamasında bulunmalarından rahatsız oldu.
Sivil toplum örgütü niteliğindeki Avrupa Pomak Enstitüsü, PODEF'in Türkiye'de milliyetçi kesimin güdümünde olduğunu iddia ederek bu durumun kendilerini son derece rahatsız ettiğini açıkladı. Avrupa Pomak Enstitüsü Başkanı Efrem Mollov,  Türkiye'deki Pomak derneklerinin yöneticilerini Pomakları asimilasyona uğratma çabası içinde olmakla suçladı. 

Efrem Mollov, Gazeteci Nahit Doğu'ya 'sadece Pomak' olduklarını söyledi.
Avrupa Pomak Enstitüsü Başkanı Mollov, Türkiye'deki Pomak derneklerinin MHP'ye yakın milliyetçi çevrelerin etkisinde kaldığını savundu. Bu çevrelerin de Bulgaristan'daki Pomakları "Pomak Türkleri" olarak adlandırdıklarını belirten Mollov, Pomakların "Pomak Türkleri" veya Bulgaristan'ın resmi görüşündekí gibi "Bulgar Müslümanları" olmadığını, sadece Pomak olduklarını ifade etti.

"Türkiye, Pomakları etnik grup olarak tanısın"

"Biz Türk devletine hiçbir zaman sorun çıkarmadık. Tam tersi, yardım ettik. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması için 350 bin Pomak can verdi. Atatürk zamanında Türk devletinin mali desteğe ihtiyacı olduğu dönemlerde Balkanlar'daki büyük Pomak sülaleleri para toplayıp Türkiye'ye gönderdi. Paki, biz Türk devletine, Türk halkına ve Türk siyasetine sorun çıkarmazken, Türkiye'de devletin içinde olan belirli çevreler Pomaklara karşı neden çalışıyor. Pomaklar, Bulgaristan'da ve Yunanistan'da olduğu gibi asimilasyona tabi tutulmak istemiyor. Türkiye, orada yaşayan Pomakları etnik grup olarak tanımalı. Düşünebiliyor musunuz Avrupa'da ve Bulgaristan'da Pomakları etnik grup olarak tanınırsa ve Türkiye'de tanınmazsa ne duruma düşülecek".

Türkiye'nin AB üyeliği görüşmeleri çerçevesinde Ankara'nın elinde Pomak konusunun büyük bir koz olduğunu iddia eden Mollov, Pomakları etnik grup olarak tanıyarak Türkiye'nin Avrupa Birliği'nden daha demokratik olduğunu gösterebileceğini savundu.

Bulgaristan'ın Pomak sorununun merkezini Türkiye'ye taşımak istediğini söyleyen Mollov, bu amaçla Bulgar istihbaratının Türkiye'deki bazı sivil toplum örgütleri aracılığıyla da PODEF üyesi Pomak derneklerini yönlendirmeye çalıştığını ve iki ülkede yaşayan Pomaklar arasında gerginlik yaratmak istendiğini ifade etti. 

Bir Pomağın kendisini Türk veya Bulgar olarak görmek istediğinde buna saygı duyduklarını kaydeden Mollov, birilerinin Pomakları herhangi bir etnik gruba ait olarak göstermelerine karşı olduklarını ve asimilasyonu kabul edemeyeceklerini dile getirdi. Mollov, Türkiye'deki Pomaklara tavsiyede bulunarak devletin Pomakları ayrı bir etnik grup olarak tanıması için çalışmalarda bulunmalarını tavsiye etti.

Mollov, Bulgaristan'da yaklaşık bir milyon Pomağın yaşadığını, bunlardan yarısının kendisini Bulgar, diğer yarısının ise Pomak olarak tanımladığını belirtti. 

"Pomak Türkleri ifadesi yanlış"

PODEF Başkanı Bayram Erat, Bulgaristan'da ve Türkiye'deki Pomaklar arasında sorun olmadığını, yanlış anlama olduğunu ve birilerinin de bunu sağladığını belirtti.

Bayram Erat: "Türkiye'de 25 ilde 2.5 milyon Pomak yaşıyor. Balkan ülkelerindeki diğer Pomaklarla aynı soydan geliyor, aynı dili konuşuyor, aynı kültürü yaşıyoruz ve kardeşiz. Pomaklar her yerde Pomaktır. Pomak Türkleri ifadesi yanlıştır. PODEF'in böyle bir söylemi yoktur, hiçbir zaman da olmamıştır. Federasyonumuzun yedi üye derneği vardır, sadece bir derneğin ünvanında bu Pomak Türkleri ifadesi geçmektedir. Bu da düzeltilecektir. Bizler Türkiye de yaşayan Pomaklarız. Türkiyeli Pomaklar diyebiliriz. Benim anadilim Pomakça. Türkçeyi ilkokulda öğrendim. Pomaklık için herkesin şahsi ve farklı fikirleri olabilir. Biz Türkiye'de yaşıyoruz, ülkemizi seviyoruz ve resmi dilimiz de Türkçedir. Vatanın bütünlüğünü savunuyoruz".

PODEF üyesi Biga Pomak Derneği Başkanı İrfan Çinar ise Bulgaristan'daki Pomakların rahatsızliık duyduğu "Pomak Türkleri" ifadesinin Türkiye'de yaşayan Pomaklar anlamında kullanıldığını, Bulgaristan'da ve Türkiye'de yaşayan Pomakların arasında hiçbir farkın bulunmadığını söyledi. Çinar, "İki ülkedeki Pomaklar aynı soylardan geliyor" dedi.

Bulgaristan, Yunanistan, Kosova, Arnavutluk, Makedonya ve Türkiye'de yaşayan Pomakların sayısı tam olarak bilinmiyor. Bulundukları alti Balkan ülkesinde de çeşitli sorunları var. Bulgaristan'da yaşayan Pomakların son yıllarda uluslararası arenada etnik grup olarak tanınmaları yönünde girişimleri ise devam ediyor.

Nahit Doğu

8 yorum

  1. SN . EFREM MOLLOV AVRUPA POMAK ENSTÜTÜSÜNÜN ..BAŞKANIYMIŞ MADEM Kİ BG. POMAKLARIN ÖNDERİ .. NEDEN BURSA ,DA GERÇEKLEŞEN BİRİNCİ OLANÜSTU POMAK KONGRESİNE GELMEDİ VE BİR BAHANE UYDURUP ...BEN AVRUPAYA DAVETLİYİM DEYİP ..KARDEŞLERİNİ SATTI ..BİZİM BAŞKANIMIZ SN. BAYRAM ERAT... MOLLOFA ZEYTİN DALI UZATI FAKAT O ..AVRUPALILARI TERCİH ETTİ VE ŞANSINI KAYBETTİ ÇÜNKÜ BİZİM BG.de YAŞAYAN POMAKLAR NEREDEYSE YÜZDE 99 NUN AKRABA BAĞLILIĞI VAR TÜRKİYEde ...AVRUPA POMAK ENSTÜTÜSÜ ..POMAKLAR İÇİN BİR KAPAN,DIR .. ......VE KİM ONLARA ÇANAK TUTARSA .....HAİNDİR .. A .A,

    YanıtlaSil
  2. Kemal GursoyKasım 23, 2014

    Sayın Efrem MOLLOV her zaman bizimle beraberdi, toplantılarımızın %80'ine katıldı, hala da gelecek toplantılarımıza davetli olarak katılımcı olacaktır. Neden mesnetsiz suçlamalarda bulunduğu bence enteresan.

    Pomak Türkü kavramı neden alt kimlik olarak ele alınıyor, buna karşı olanların biraz bilgilerini sorgulaması gerekir. Pomak ayrı bir tanımdır, Türk ayrı bir tanımdır. Her insanın bir vatandaşlık kimliği ve alt kimliği vardır. Vatandaşlık kimliği mensubu bulunduğu ülkenin adını taşır, bir de alt kimlik vardır, yani etnik köken, soy, ırk. Bu da doğuştan, kandan, atalardan gelen bir kavramdır. Vatanını bir gün gelir değiştirir yeni bir vatandaşlık adı altında yaşarsın, ama alt kimlik atalarından gelip sonsuza kadar devam eden bir kimliktir ve değiştirilemez.

    YanıtlaSil
  3. Kemal GursoyKasım 23, 2014

    Türk; Türkiye Cumhuriyeti yaşayanlarının vatandaşlık ismidir ve Sayın Eferm MOLLOV'la bu konuyu tartıştık ve o görüşmemizde bunun öyle olduğunu kabul etmişti. Hatta kendisinden Lişne Kartasını istedim ve dedimki "bu kart senin mi", "evet" deyince "o zaman sen Bulgar'sın", verdiği cevap evet ben vatandaş olarak Bulgar'ım.
    Pomak bir alt kimlik kavramı olmayıp bir topluluğa verilmiş bir isimdir. Türkiye'de bulunan Pomak dernekleri ve Federasyonu Tarihçiler, Akademisyenler, Araştırıcılar, Arkeologlar, Bilim adamları ile birlikte sempozyumlar düzenliyor ve Aralık sonunda bu sempozyumların 4.'sü yapılacak ve bu sempozyumlarda bir Pomak tarifinin, etnik kökeninin, ırkının, soyunun bulunabilmesi ve yapılabilmesi için çalışmalar yapılmaktadır ve Sayın Efrem MOLLOV'da her seferinde bu sempozyumlarda sunum yapmaktadır ve yapmıştır vede yapacaktır. Pomak Dernek ve Federasyonları şu an için her türlü Pomak tarifini yapan kişilerle çok mutlu ve olumlu çalışmalar yapmaktadır.Biz herkesi kendi Pomak tarifi ile kucaklıyoruz, amacımız Pomak ; dilini, tarihini, kültürünü, folklorunu, anane, gelenek ve göreneklerini ortaya çıkarmak ve yaşatmak. Sayın Efrem MOLLOV'da kendisi de bir Pomak tarifi yapmaktadır, bu nedenle kendisine bizlerle beraber olduğu zamanlarda her hangi bir saldırı veya eleştiride bulunulmuşmudur. Benim Pomak tarifim her ortamda Bulgar Müslümanı olduğu halde, her ortamda bunu dile getirdiğim halde, arkasında durduğum halde Federasyonda yönetici olarak seçilmiş bir kişiyim. Durum Sayın Efrem MOLLOV'un dedikleri şeklinde olsa idi beni aralarında barındırabilirler miydi.Sayın Efrem MOLLOV böyle bir tarifimin olduğunu bildiği halde bana karşı bir fikir sunmuşmudur, hatta röportajınızda bu tarife saygı duyduğunu söylemektedir. Bu gün Türkiye Pomak oluşumuna karşı olmasının nedenleri sanırım liderlik korkusu olsa gerek.Pomak Federasyonunun amacı Dünya Pomaklarına liderlik etmek olmayıp Dünya Pomakları arasında kopmuş, koparılmış olan dil, tarih, kültür, folklor, anane, gelenek ve göreneklerinin birliğini yeniden oluşturmaktır. Pomak Dernek ve Federasyonları "BİR OLALIM, BİRLİK OLALIM, BERABER OLALALIM" amacı ile yola çıkmıştır ve sloganı da bu cümle olmuştur.

    YanıtlaSil
  4. Kemal GursoyKasım 23, 2014

    Pomak Derneklerimizin girişinde bir portmanto vardır ve derneklerimize katılan her dost girişte siyasi ve politik kimliği yanında her türlü siyasi ve politik ideolojisini bu portmantoya asar ve içeri beyaz Pomak gömleği ile girer. Beyaz Pomak gömleği giymiş olan bir kişi gönlünde ve beyninde sadece Pomak'lık barındırır.

    Pomak Dernekleri ve Federasyonuna bu saydıklarımın dışında bir işlev yüklemeye çalışan her kişi ve kurumum tüm girişimleri boşa çıkacaktır. Bunları akıllarından bile geçirmesinler. Elleri her zaman boş kalacaktır.

    Bir kızılderili ata sözü beni çok etkilemiştir ve benim hayat felsefem olmuştur :
    ATALARIMIN GÖMÜLÜ OLDUĞU TOPRAKLAR BENİM VATANIMDIR.
    Evet, Balkanlar bizim fiili vatanımız değildir ve böyle bir iddiamızda yoktur, olamazda. Ancak Balkanlar bizim manevi vatanımızdır. Balkan devletlerine saygımız ve sevgimiz bu atasözünde gizlidir. Ammmaaaa :
    Biz Pomak Halkı Türkiye Cumhuriyeti’nin ve yaşadığımız ve yaşamakta olduğumuz tüm diğer ülkelerin kuruluşlarında çimento olmuş vede geçmişte ve şimdi Toprak Bütünlüğüne, Egemenliğine, Bağımsızlığına, Anayasalarına, Kanunlarına ve Kurallarına saygı duymuş ve bu değerleri korumak için her türlü mücadelenin yanında gereğinde canımızı bile vermiş bir halkız. Gelecekte de bu değerlere verdiğimiz saygı devam edecek olup bu değerleri korumak için her türlü mücadele yanında canımızı bile vermeye hazırız.

    Biz Pomaklar Türkiye Cumhuriyetinde dün, bugün ve gelecekte de asimilasyon amaçlı bir çalışma görmedik ve görmeyeceğimize de eminiz. Etnik bir toplum olarak zaten varız ve baskı görmüyoruz. Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı bize dil programımızı ve kitaplarımızı hazırladığımızda okullarda istek olduğu takdirde Pomakçanın okutulabileceği yönünde söz vermiştir. Dilimizi de koruduk, kültürümüzü de ancak zaman içinde asimilasyon otomatik olarak kendiliğinden oluşmuştur, şehir yaşamı, ekonomik koşullar buna çanak açmıştır. İşte bizim kuruluş amacımız da 21. yüzyılın bu karmaşası içinde kaybolan ve kaybolmaya yüz tutmuş bu değerleri yeniden ortaya çıkarmak ve yaşatmaktır. Lütfen bizimle uğraşmayın ve başka görev tanımaları yüklemeyin, bu faaliyetlerde bulunmak isteyen kişi ve kurumlar avucunu yalayacaktır. Bize hiçbir devlet, kurum, kuruluş tarafından bir dayatma veya tavsiye bile olmamıştır ve olmayacaktır, olamazda.

    Sayın Efrem MOLLOV şunu aklına iyice sokmalıdır, Biz Pomaklar Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaktan ve Türk olmaktan mutluyuz, hiç çekinmeden haykırıyoruz :
    NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE

    Sayın Efrem MOLLOV'a şöyle bir tavsiye de bulunuyorum :
    - Haber kaynaklarını lütfen değiştir.
    - İlk fırsatta ve acilen gelip bizlerle yüz yüze görüş.

    Saygılarımla,

    Saygılarımla,
    Kemal GÜRSOY

    YanıtlaSil
  5. Ne Pomak diye bir millet yaratmaya çalışmak ne de Pomak Türkü demek lazım çünkü her ikisi de müslüman Bulgarların varlığını ortadan kaldıramaz. İslamla, Türkiye'de yaşadıklarından ayırt edilmeleri için Pomak isminin yanına yazıldığından Türk sıfatını kaldırınca geriye soy bakımından Bulgarlıktan başka hiç bir unsur kalmaz. Diğer yandan Bulgarlar, İslam'ı Anadolu'dan öğrenmediler. Balkan'a inmeden önce Bulgarlardan müslümanlığı bilenleri vardı. Anadolu'daki Pakistan ve Mısır kaynaklı İslam anlayışından da uzak durulmalı ve çok dikkat edilmeli, Avrupa'ya atlamasına basamak olmamalı.

    YanıtlaSil
  6. Anadolu Muslumaniyla Bulgar múslúmanlarini birbirine vrusturmussun Misir-Pakistan Múslúmanlarini nereden çikarttin gene be birader Dunyaada Muslumaan diini birdir kokenide SAUDI ARABISTAN (MEKKE VE MEDIINE) DIR

    YanıtlaSil
  7. Efrem mollofun var oldugunu siykedigi PİMAK ENSTİTUSUNU smolene onlarca kez gitmeme ragmen bulamadim. Biz pomak federasyonu yoneticilerinicbizim kaldimiz otelde karsilamasi manidardir.kagit ustunde yazili enstitu ile turkiyedeki pomaklar uzerinden rant elde etmeye kalmasin. Oba bu firsat verilmez. Podef turkiyedeki pimaklarin kultur orf adetlerini yasatmak icin kurulmustur.ayrica mollof bulgaristan avrupa birligi surecindeyken pimaklarin haklarini buruksele neden tasimamiş. Şimdi turkiyenin elinde pimak kozu var diyor. Turkiyede pimak sorunu yoktur. Biz hurcirademizle her yerdecpomak oldumuzu soyluyoruz devletimiz pimaklari tanimaktadir. Mollof MHP dil uztmasin onun odilini ulkuculer koparir onuda bilsin. İNEGOLPOMAK TURKLERİ DERNEGİNDEKİ turk ifadesini kaldiracak hic bir babayigit goremiyom. POMAKLARİN KOKU BALKANLARA M.Ö 500 civari gelen İSKİT turklerine dayanmaktadir.itiraz eden arastirsin.

    YanıtlaSil
  8. Biz pomaklar Hun Türk'ü olduğumuzu unutmamalıyız.

    YanıtlaSil

Eleştiri sınırlarını aşan, kişi, grup ya da topluluğa hakaret, uygunsuz kelime, ırkçılık ve nefret söylemi içeren yorumlara yer verilmemektedir.